نوع مقاله : مقاله پژوهشی
عنوان مقاله English
نویسندگان English
در این پژوهش، اثر پیشپردازش دادهها بر عملکرد مدلهای یادگیری ماشین در پیشبینی بارش ماهانه حوضه دریاچه ارومیه بررسی شد. دادههای CHIRPS پس از اعتبارسنجی با ایستگاههای زمینی 70%= NSEبا استفاده از روش Z-Score از نقاط پرت پاکسازی و سپس به کمک روشهای SSA و درونیابی خطی بازسازی شدند. نتایج آماری نشان داد که پیشپردازش موجب کاهش قابلتوجه چولگی و کشیدگی سریهای زمانی و افزایش پایداری دادهها بدون تغییر محسوس در واریانس شد. مقایسه عملکرد مدلهای Random Forest، XGBoost، SVR و CatBoost نشان داد که پیشپردازش دادهها بهطور محسوسی دقت پیشبینی را بهبود میدهد؛ بهطوریکه مدل Random Forest بیشترین بهبود را تجربه کرد و مقدار MSE آن از 7/28 در سری اولیه به حدود 7/15–0/16 در سریهای اصلاحشده کاهش یافت، در حالی که SVR کمترین حساسیت را به اصلاح دادهها نشان داد. تحلیلهای بصری و آماری نیز برتری Random Forest و XGBoost را از نظر همبستگی بالاتر و سوگیری کمتر تأیید کردند. نتایج این مطالعه نشان میدهد که ترکیب پیشپردازش مؤثر دادهها با مدلهای یادگیری ماشین، بهویژه Random Forest، نقش کلیدی در افزایش دقت پیشبینی بارش و کاهش عدمقطعیتهای هیدرولوژیکی دارد
کلیدواژهها English