فرصت ها و محدودیت‌های سازگاری با آب شور در کشاورزی (کاربرد موردی در محدوده مطالعاتی مه ولات-فیض آباد)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشگاه فردوسی مشهد،دانشکده کشاورزی،گروه علوم و مهندسی آب،مشهد،ایران

چکیده

با توجه به چالش‌های ناشی از افزایش جمعیت، تغییرات اقلیمی و کمبود منابع آب شیرین، استفاده از آب شور به‌عنوان راهکاری پایدار برای تأمین نیازهای آبی در مناطق خشک و نیمه‌خشک مانند دشت فیض‌آباد-مه‌ولات مورد توجه قرار گرفته است. مطالعات هیدروژئولوژیکی در این منطقه نشان می‌دهد هدایت الکتریکی آب زیرزمینی (۱.۳ تا ۶.۴ دسیزیمنس/ متر) امکان استفاده اقتصادی از آب شور را در کشاورزی مقاوم به شوری (مانند گیاهان سازگار) و آبزی‌پروری (پرورش گونه‌های مقاوم) فراهم می‌کند. این پژوهش شامل دو بخش است: بخش نخست به کاربرد آب شور در سطح مزرعه می‌پردازد و بخش دوم به اولویت‌بندی راهکارهای استفاده از آب شور با استفاده از روش تحلیل خاکستری اختصاص دارد. نتایج بخش اول بصورت ماتریس تولیدات کشاورزی-آبزی‌پروی ظاهر شده است که به توسعه پایدار اقتصادی-محیطی در منطقه منجر می‌شود. نتایج بخش دوم شامل جدول اولویت‌بندی راهکارهای مورد انتظار جهت توسعه بخش کشاورزی بر پایه آب شور می‌باشد.

کلمات کلیدی: آب شور، دشت فیض‌آباد- مه ولات، آبزی‌پروری، توسعه پایدار.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Opportunities and Limitations of Adaptation to Saline Water in Agriculture (Case Study in the Mehowlat-Feyzabad Study Area)

نویسنده [English]

  • Saeed Taheri
Ferdowsi University of Mashhad, Faculty of Agriculture, Department of Water Science and Engineering, Mashhad, Iran
چکیده [English]

Given the challenges posed by population growth, climate change, and freshwater scarcity, the use of saline water as a sustainable solution for meeting water demands in arid and semi-arid regions—such as the Feyzabad-Mahvelat plain—has gained attention. Hydrogeological studies in this area indicate that the electrical conductivity of groundwater (1.3 to 6.4 dS/m) allows for the economically viable use of saline water in salt-tolerant agriculture (e.g., adapted crops) and aquaculture (cultivating resilient species). This research consists of two parts: the first examines the application of saline water at the farm level, while the second prioritizes saline water utilization strategies using Grey Relational Analysis. The results of the first section are presented as an agricultural-aquaculture production matrix, contributing to sustainable economic and environmental development in the region. The findings of the second section include a priority table of expected strategies for developing saline water-based agriculture.



Keywords: Saline water, Feyzabad-Mahvelat plain, Aquaculture, Sustainable development.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Keywords: Saline water
  • Feyzabad-Mahvelat plain
  • Aquaculture
  • Sustainable development